Mei is de maand van herdenken en herinneren. Nu blikken wij sowieso veel terug en vooruit met ons project in deze blogserie. De euforie die we beleven in ons ondernemen is echter van een heel andere orde en voelt soms ongepast tegen de achtergrond van de chaos in de wereld op het moment. Toch is het dan wel ontroerend hoe oorlog en vrede ook hier weer versmelt met ons gastheerschap.
Groenlo is verweven met de tachtigjarige oorlog. Dat is nu onlangs permanent tastbaar geworden in de realisatie van een schitterend Nationaal Museum Tachtigjarige Oorlog.
Dit jaar vieren we de bevrijding van de tweede wereldoorlog, nu tachtig jaar geleden…
Op 11 mei 2025 gleed een Britse tijdmachine (Jaguar XJ uit eind vorige eeuw) onze oprijlaan op. Daaruit stapten broer en zus Leenders uit Arnhem. Na 80 jaar waren ze op zoek gegaan naar het erf waar zij de hongerwinter door hadden gebracht…
Het was kapelaan Frans van de Salvatorkerk in Zuilen / Utrecht opgevallen dat een aantal kindertjes er wel heel erg pierig uit begonnen te zien in 1944. Hij besloot ze naar de Achterhoek te sturen. Daar was nog voldoende te eten. Een vrachtwagen vol kwetsbare mensen werd vanuit Utrecht naar Groenlo gereden. Naar het huis van Frans’ broer. Het huis van familie Te Braake. De Snippert. Engeline en Jan Leenders waren daarbij.
Jan: “Ik weet nog goed, er was een vliegtuig in de lucht dat ons in het vizier had. We draaiden met de vrachtwagen een bomenlaantje in en toen dacht ik; Hier kunnen ze ons niet zien vanuit de lucht. Nu zijn we veilig.” Het bleek de eindbestemming te zijn. De oprijlaan van De Snippert.
Tachtig jaar geleden! En het moment stond hem nog zeer helder voor de geest. Het is wat, om nu op 88-jarige leeftijd in je Jaguar dat zelfde laantje op te rijden met je zusje.
Schuilkelder
Terwijl we samen met hen rondliepen kwamen er veel herinneringen boven. “Hier achter het huis was de schuilkelder. Ja, het was meer een bunker. Boven de grond. Daar moest je in als er luchtalarm was. Met heel veel mensen hoor. Ja, wij hadden als kinderen daarnaast onze eigen schuilkelder gebouwd, maar daar mochten wij niet in. Dat was niet veilig natuurlijk.”
En bij de koffie in de tuin, riep het zicht op de Vredenseweg een beeld op van Duitsers die zich terug trokken. “Zij werden aangespoord door de mensen hier. En waar nodig geholpen ook. Want als ze niet snel genoeg weg kwamen dan zouden er op de valreep nog wel eens vreselijke dingen met hen kunnen gebeuren.” Jan sprak hierover met veel respect voor de Achterhoekers. Het had grote indruk op hem gemaakt dat de mensen uit de buurt zonder rancune vanuit puur menselijke overtuiging handelden.
Het was een zeer bijzondere ontmoeting. Een sprong in de tijd. Een moment dat we als een bijzonder cadeau hebben ervaren. Het zette ons nog weer even extra stil bij het moment dat we moeten koesteren. Vrijheid, en de rijkdom van het mogen wonen op deze bijzondere plek waar zovelen warme herinneringen hebben liggen. Een historische plek vol verhalen.